ChessschoolSchaakbord opstellen: zo staan alle stukken goed
Stel je schaakbord goed op met een duidelijke afbeelding, veldnamen en twee ezelsbruggetjes: wit rechtsonder en de dame op haar eigen kleur.
Zo zit het
Leg het bord met een licht veld rechtsonder. Zet de torens in de hoeken, dan de paarden en lopers. De dame begint op haar eigen kleur; de koning staat ernaast. De pionnen staan op de rij ervoor.
1. Begin bij het bord, niet bij de stukken
Een schaakbord heeft acht rijen en acht lijnen. Ga tegenover elkaar zitten en kijk naar het hoekveld rechts aan jouw kant. Dat moet licht zijn. Zie je daar een donker veld? Draai het bord een kwartslag voordat je de stukken neerzet.
De tekening hieronder staat vanuit wit: a1 linksonder, h1 rechtsonder. Vanaf de zwarte kant lijkt de volgorde op het bord gespiegeld. Gebruik daarom de veldnamen of de kleurregel voor de dame wanneer je twijfelt.
2. Bouw van buiten naar binnen
- Torens in de hoeken. Wit: a1 en h1. Zwart: a8 en h8.
- Paarden naast de torens. Wit: b1 en g1. Zwart: b8 en g8.
- Lopers naast de paarden. Wit: c1 en f1. Zwart: c8 en f8.
- Dame op eigen kleur. De witte dame staat op het lichte veld d1; de zwarte dame op het donkere veld d8.
- Koning op de overgebleven plek. De witte koning staat op e1, de zwarte op e8.
- Pionnen ervoor. Acht witte pionnen op rij 2, acht zwarte op rij 7.
Onthoud de witte achterste rij van a1 naar h1 als: toren, paard, loper, dame, koning, loper, paard, toren. Op de zwarte achterste rij staan dezelfde stukken op dezelfde lijnen.
3. Je snelle spiekkaart
| Stuk | Wit | Zwart |
|---|---|---|
| Toren | a1, h1 | a8, h8 |
| Paard | b1, g1 | b8, g8 |
| Loper | c1, f1 | c8, f8 |
| Dame | d1 | d8 |
| Koning | e1 | e8 |
| Pionnen | a2 t/m h2 | a7 t/m h7 |
Elk leger telt zestien stukken, inclusief de acht pionnen. Controleer voor je begint of alle vier de middelste rijen leeg zijn. Wit doet de eerste zet.
4. Twee controles die veel fouten voorkomen
Controle één: rechts is licht. Kijk dit vanaf je eigen zitplaats na. Een goed geplaatst bord heeft voor beide spelers een licht veld rechtsonder.
Controle twee: dame op eigen kleur. Verwissel je koning en dame, dan klopt de beginstelling niet. Kijk naar het symbool: een koning heeft meestal een kruis bovenaan, een dame een kroon. Gebruik bij een afwijkend schaakspel de uitleg bij de stukken.
Laat na het klaarzetten iemand anders de twee controles uitvoeren. Dat werkt ook goed in een klas: de ene leerling zet op, de andere controleert en vertelt waarom de opstelling klopt.
5. Kun je het zonder voorbeeld?
Haal alleen de witte achterste rij leeg. Zet de acht stukken opnieuw neer zonder de afbeelding te bekijken. Controleer daarna de dame, de koning en de hoekvelden. Lukt dit twee keer achter elkaar? Oefen dan hetzelfde voor zwart.
Mini-check
Een witte dame staat op e1. Is dat de juiste beginplek?
Bekijk het antwoord
Nee. De witte dame begint op d1, een licht veld. Op e1 staat de witte koning.
Klaar voor de volgende stap? In de les over het schaakbord oefen je veldnamen. Daarna leer je hoe de stukken bewegen.
Veelgestelde vragen
Wie begint bij schaken?
Wit doet de eerste zet. Daarna spelen wit en zwart om beurten.
Staat de dame links of rechts van de koning?
Gebruik liever de veldnamen: wit dame d1 en koning e1; zwart dame d8 en koning e8. De dame staat op haar eigen kleur.
Hoeveel stukken heb je aan het begin?
Elke speler begint met zestien stukken: een koning, een dame, twee torens, twee lopers, twee paarden en acht pionnen.
Dit sluit hierop aan
Door Chessschool · het project van Robbe. Een fout gevonden? Meld de pagina en de stelling.