ChessschoolKies eventueel ‘Opslaan als PDF’ in het afdrukvenster. Antwoorden worden alleen meegeprint als je daarvoor kiest.
Chessschool · Werkblad 4
Schaak, mat of pat?
Naam: _________________________ Datum: ______________
Werk eerst zelf en bespreek daarna met een maatje. Zet de stellingen op een echt bord als dat helpt. De diagrammen staan vanaf de witte kant. Bij elke stelling staat wie aan zet is; alle niet genoemde velden zijn leeg.
zwart: toren e8, zwart: koning h8, wit: toren d2, wit: koning e1.
zwart: koning h8, wit: dame g7, wit: koning f6.
zwart: koning h8, wit: koning f7, wit: dame g6.
- Stelling A: welk stuk geeft schaak?
- Stelling A: kies alle veilige antwoorden uit e1–d1, d2–e2 en d2–d3. Leg uit.
- Stelling B: is het schaak, mat of pat? Controleer h7, g7 en g8.
- Stelling C: staat zwart schaak? Kan de koning nog ergens naartoe? Wat is de uitslag?
- Leg in je eigen woorden uit wat het verschil tussen mat en pat is.
Dit wil ik nog oefenen: ___________________________________
Chessschool · chessschool.be/trainers/ · versie 31-10-2026
Begeleidersblad
Antwoorden: Schaak, mat of pat?
Laat leerlingen hun antwoord op het bord aantonen. De uitleg telt mee; alleen een zet onthouden is onvoldoende.
- De zwarte toren e8 valt de witte koning e1 over de e-lijn aan.
- e1–d1 is veilig; d2–e2 plaatst de toren tussen de aanvaller en de koning. d2–d3 laat de koning schaak staan en is illegaal.
- Schaakmat. De dame g7 geeft schaak. h7 en g8 worden door de dame aangevallen; de dame op g7 is beschermd door de koning f6. Zwart kan niet tussenplaatsen.
- Geen schaak: dame g6 valt h8 niet aan. h7 en g8 worden door de dame aangevallen; g7 ook door de witte koning. Er zijn geen andere zwarte stukken: pat, dus remise.
- Bij mat staat de koning schaak en is er geen legale verdediging. Bij pat staat hij niet schaak en heeft de speler geen legale zet.
Eindcheck
Pat is remise; e1–d1 of d2–e2 heft in A het schaak op.