Kies eventueel ‘Opslaan als PDF’ in het afdrukvenster. Antwoorden worden alleen meegeprint als je daarvoor kiest.

Chessschool · Werkblad 8

De pionrace: tellen en promoveren

Naam: _________________________ Datum: ______________

Werk eerst zelf en bespreek daarna met een maatje. Zet de stellingen op een echt bord als dat helpt. De diagrammen staan vanaf de witte kant. Bij elke stelling staat wie aan zet is; alle niet genoemde velden zijn leeg.

A · Wit aan zet
zwart: koning e8, wit: pion a5, zwart: pion h4, wit: koning e1.

B · Dezelfde stelling, zwart aan zet
zwart: koning e8, wit: pion a5, zwart: pion h4, wit: koning e1.

Op welke rij promoveert een witte pion? En een zwarte?
Stelling A: hoeveel pionzetten zijn nodig van a5 naar a8? En van h4 naar h1?
Speel a6, h3, a7, h2, a8=D. Welk zwart stuk staat nu schaak? Mag zwart meteen h2–h1=D spelen?
Stelling B: zwart begint. Speel h3, a6, h2, a7, h1=D. Wie staat schaak?
In welke vier stukken mag een pion promoveren? Is promotie automatisch schaakmat?

Dit wil ik nog oefenen: ___________________________________

Chessschool · chessschool.be/trainers/ · versie 31-10-2026

Begeleidersblad

Antwoorden: De pionrace: tellen en promoveren

Laat leerlingen hun antwoord op het bord aantonen. De uitleg telt mee; alleen een zet onthouden is onvoldoende.

Wit op de achtste rij, zwart op de eerste rij.
Beide drie pionzetten. Er staat geen stuk in de weg; geen pion staat op zijn beginveld.
De zwarte koning e8 staat schaak door dame a8. Nee, h1=D heft dat schaak niet op. Zwart kan bijvoorbeeld e8–d7 spelen.
De witte koning e1 staat schaak door dame h1. Wit moet eerst uit schaak; bijvoorbeeld e1–d2.
Dame, toren, loper of paard van de eigen kleur. Geen koning en geen pion. Promotie is niet automatisch mat; in deze voorbeelden kan de koning nog ontsnappen.

Eindcheck

Beide pionnen hebben drie stappen; wit promoveert in A eerst en geeft schaak. In B doet zwart dat. Schaak moet vóór de eigen promotie worden opgelost.